75 jaar Solex Nederland (postzegelvel)

In 2023 is het 75 jaar geleden dat de eerste Solex in Nederland rondreed. De iconische bromfiets met voorwielaandrijving werd voor de naoorlogse generatie synoniem met de wederopbouwperiode. PostNL herdenkt het bijzondere jubileum met de uitgifte op 26 mei 2023 van het postzegelvel 75 jaar Solex Nederland, ontworpen door grafisch ontwerper Jan van Mechelen uit Rotterdam. Op de postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. De prijs voor een vel met 10 postzegels is € 10,10.

In 1948 kwam de Solex in Nederland op de markt, in een tijd dat het woord bromfiets nog niet in de wet was vastgelegd. In de ogen van de overheid waren de eerste modellen nog motorrijwielen, met verplichtingen als een rijbewijs, een achteruitkijkspiegel en een claxon. De zwarte bromfiets van het Franse bedrijf Vélosolex bij Parijs viel op door het kenmerkende zwanenhalsframe, de rolaandrijving op het voorwiel met tweetaktmotor en een brandstofverbruik van 1 op 100. Wereldwijd zijn er ruim 8 miljoen Solexen geproduceerd, waarvan bijna 700.000 in Nederland. De verkoop in Nederland was in handen van R.S. Stokvis & Zonen, terwijl de productie onder Franse licentie plaatsvond in de Nederlandsche Kroon Rijwielfabriek van de firma Van der Heem. De Nederlandse Solex is regelrecht afgeleid van de Franse modellen, maar frameonderdelen als kettingkast, bagagedrager en zadel zijn eigen ontwerpen. De Nederlandse modellen zijn tot medio 1969 geproduceerd, daarna werden alleen nog Franse Solexen geleverd. Hoewel er sinds de introductie in 1948 een twintigtal modellen zijn geweest, is de basisuitvoering van de Solex in grote lijnen dezelfde gebleven. In 1988 sloot de fabriek in Frankrijk. Pogingen om de productie in Hongarije en China te hervatten hadden weinig succes.

Op de postzegels 75 jaar Solex Nederland staan de volgende Solexmodellen afgebeeld:

• modeljaar 1948, motornummer H1000-H2330, motor 45 cc, Peperbus
• modeljaar 1955, motornummer 125861-206384, motor 49 cc, Suikerpotje/Sleutelgat
• modeljaar 1962 motornummer 446412-491000, motor 49 cc, OTO rond frame
• modeljaar 1969, motornummer 4003301-5142999, motor 49 cc, OTO vierkant frame
• modeljaar 1980, motornummer onbekend, motor 49 cc, Westerterp

Bron:  Het grote Solex boek, Joost Heesakkers, 2002, Target Press, Moordrecht

Het postzegelvel 75 jaar Solex Nederland telt 10 postzegels van staand formaat, in 2 rijen van 5. Op de bovenste rij postzegels zijn zwartwit-foto’s van 5 iconische Solex-modellen afgebeeld, met een perspectiefopname schuin van voren. In de achtergrond van iedere postzegel is achter het afgebeelde Solexmodel het modeljaar te zien, met grote cijfers over het totale beeldvlak van de postzegel. Elk jaartal kreeg een andere kleur met een verloop van onderen naar boven. Op de onderste rij postzegels staat van dezelfde modellen een close-up van het stuur en de motor, van de zijkant gefotografeerd. In de achtergrond van de onderste rij is een soortgelijk kleurverloop te zien als op de bovenste rij postzegels, maar dan van rechts naar links.

Jan van Mechelen, de ontwerper van het postzegelvel 75 jaar Solex Nederland, vertelt dat hij veel met tweewielers heeft, met alle tweewielers. Zelf rijdt Van Mechelen motor, maar hij maakte al op jonge leeftijd kennis met de Solex. “Mijn buurjongen had er eentje. Samen met zijn vader hebben we die opgeknapt. Volgens mij was de aandrijfrol die op de voorband drukt kapot, maar met een rolschaatswieltje bleek het ook te werken. Ik was toen 10 of 11 jaar, natuurlijk veel te jong om erop te rijden. We hebben clandestien gecrost in de Rucphense Bossen waar ik ben opgegroeid. Echt een avontuur.”