Fibula van Dorestad (postzegelvel)

De samenwerkende postbedrijven in Europa geven al meer dan 65 jaar postzegels uit met een gemeenschappelijk thema. Sinds 2002 is aan deze uitgifte een ontwerpwedstrijd verbonden: de EUROPA stamp best design competition. De competitie wordt uitgeschreven door PostEurop, de organisatie waarin alle Europese nationale postbedrijven samenwerken. Het thema voor de gemeenschappelijke Europese postzegeluitgifte voor 2025 is ‘National Archaeological Discoveries’. Naar aanleiding van dit thema geeft PostNL op 9 mei 2025 het postzegelvel Fibula van Dorestad uit.

Een van de beroemdste archeologische vondsten van ons land is de 8,5 cm grote fibula van Dorestad. De mantelspeld is rond 800 na Chr. gemaakt. In 1969 werd de fibula gevonden in een waterput uit de tijd van Dorestad, waar nu Wijk bij Duurstede ligt. In de tijd van het koningschap van Karel de Grote van de Franken (768-814) was Dorestad de grootste en rijkste handelsstad van Nederland. De gouden fibula is ingelegd met verschillende kleuren glas, sierstenen van almandijn, parels en email. In de loop van de tijd zijn enkele stenen verdwenen, net als de speld aan de achterkant. Er zijn diverse vormen te herkennen in het inlegwerk, zoals kruisen, voluten en een boompje met bladeren en vruchten. De kruisen van de sierstenen en de parels duiden er waarschijnlijk op dat de broche is gedragen als subtiele propaganda voor het toen steeds populairder wordende christendom in Nederland. Ronde fibula’s werden hoofdzakelijk door dames gedragen en vooral hooggeplaatste dames droegen het nieuwe geloof uit. De stijl van de fibula van Dorestad is die van kerkelijk edelsmeedwerk, gemaakt in Bourgondische ateliers uit de tijd van Karel de Grote. De fibula, een van de topstukken van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, is opgenomen in de Canon van Nederland bij het thema Karel de Grote.

Bron: Willemsen (red.), Topstukken uit het Rijksmuseum van Oudheden, 2020; Overduin en Van de Sande (red.), Schitterend sieraad, 2008.

Het postzegelvel Fibula van Dorestad telt 6 gelijke postzegels, waarbij de 3 postzegels rechts 180 graden zijn gedraaid ten opzichte van de 3 postzegels links. Op elke postzegel staat de fibula aan de rechterkant afgebeeld, tegen een witte achtergrond. De tekst met de naam van de fibula, de ouderdom en de vindplaats loopt in een cirkel om de ronde mantelspeld heen. Links op de postzegel is de fibula opnieuw afgebeeld, maar dan op kleiner formaat. Deze afbeelding loopt op de tabs door. De kleinere fibula wordt omgeven door een grafische interpretatie van het geometrische patroon van het inlegwerk. Op dezelfde wijze als bij de grote fibula loopt er tekst in een cirkel om de kleine fibula heen. De tekst op de tabs is de titel van de uitgifte, gescheiden door de Priority-sticker. De tekst op de postzegel bevat de postale details: het land van uitgifte, de bestemming internationaal en het jaar van uitgifte. Onderaan de postzegel staan het logo van PostNL en de waardeaanduiding 1. Rechtsboven bevindt zich de sorteerhaak. Op de zwarte velrand is een deel van de fibula op ware grootte afgebeeld. Om die afbeelding loopt een tekst rond met een uitleg over de historie, de archeologische vondst en het belang van de fibula. De titel van de uitgifte, de teksten over de fibula en het geometrische patroon zijn in goud gedrukt.

Het postzegelvel Fibula van Dorestad is ontworpen door Studio Maud van Rossum uit Amsterdam.