Beleef de natuur – vlinders Sint Eustatius (postzegelvel)

Op 31 maart 2025 geeft PostNL Beleef de natuur - vlinders Sint Eustatius uit, een vel met 10 postzegels in 10 verschillende ontwerpen. Op de postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het postzegelvel over de vlinders van Sint Eustatius maakt deel uit van de meerjarige serie Beleef de natuur die in 2024-2026 is gewijd aan Caribisch Nederland. In de serie komen ieder jaar 4 postzegelvellen uit, met elk 10 verschillende postzegels. 

Op de postzegels zijn planten en dieren afgebeeld die voorkomen in dit deel van Nederland. De eilanden in dit gebied kennen een voor Nederlandse begrippen ongekende biodiversiteit, met duizenden soorten planten en dieren. In 2025 wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan de vogels, de vlinders, de onderwaterwereld en de flora van het eiland Sint Eustatius. PostNL bracht op 2 januari al het 1e postzegelvel in de serie uit, over de vogels van het eiland. Op het 2e postzegelvel, Beleef de natuur - vlinders Sint Eustatius, is dit jaar de hoofdrol weggelegd voor de volgende vlinders: Caribbean Blue, distelvlinder, Manuel’s Skipper, Long-tailed Skipper, Cloudless Sulphur, limoenvlinder, Tropical Buckeye, Banded Yellow, Mallow Scrub-Hairstreak en Florida Leafwing.

Sint Eustatius

Het eiland Sint Eustatius heeft, net als Bonaire en Saba, een aparte status binnen Nederland. De verzamelnaam voor de 3 eilanden is Caribisch Nederland. Met de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten vormen ze het Caribisch deel van het Koninkrijk. Sint Eustatius, dat door de eilanders zelf Statia wordt genoemd, behoort tot de bovenwindse eilanden. Die aanduiding verwijst naar de positie van de eilanden ten opzichte van de heersende noordoostelijke passaatwinden. Sint Eustatius ligt tussen Saba en Saint Kitts en is van deze eilanden gescheiden door een ondiepe zee. De enige stad en tevens hoofdstad op Sint Eustatius is Oranjestad. Sinds 2010 is Sint Eustatius een bijzondere gemeente, waarbij de eilandsraad als hoogste bestuursorgaan verantwoordelijk is voor de lokale wetgeving. De uitvoerende macht ligt bij de door de eilandsraad aangestelde eilandgedeputeerden, voorgezeten door de gezaghebber. Op Sint Eustatius wonen zo’n 3000 mensen en de voertaal op het eiland is Engels. Sint Eustatius wordt gedomineerd door de slapende vulkaan The Quill (601 meter) in het zuidoosten en een 200.000 jaar oud, uitgedoofd vulkanisch gebied in het noorden rond de heuvel Bergje (223 meter). Er zijn 3 nationale parken op het eiland: Quill/Boven National Park, Statia National Marine Park en Miriam Schmidt Botanical Garden.

Vlinders van Sint Eustatius

Vlinders zijn een orde van gevleugelde insecten, met in totaal ongeveer 160.000 beschreven soorten. De verzamelnaam is Lepidoptera. Dit woord komt uit het Grieks en lepis betekent schub en ptera betekent vleugels. De letterlijke vertaling is dus schubvleugeligen. De vleugels van vlinders zijn inderdaad bedekt met schubben die op verschillende wijze licht absorberen waardoor de zichtbare kleuren en tekening ontstaan. Van alle vlindersoorten in de wereld komen er ongeveer 265 voor in Caribisch Nederland, waarvan een kleine 30 dagvlinders op Sint Eustatius (zowel vaste bewoners als dwaalgasten). Vooral het grote aantal gele vlinders op het eiland is opvallend, waaronder de Small Sulphur en de Cloudless Sulphur. Deze laatste kreeg op de uitgifte Beleef de natuur - vlinders Sint Eustatius zijn eigen postzegel. Van de familie van de aurelia’s valt de zebravlinder op, die met glijvluchten door het gebied rond de vulkaan The Quill vliegt. Een andere aurelia is de distelvlinder, met zijn oranje-bruin kleurpatroon met zwarte en witte vlekken op de voorvleugels en natuurlijk zijn voorkeur voor distels. Een volgende bijzondere verschijning uit het tropisch bosgebied is de Red Rim, terwijl de bokkenoog met zijn opvallende dagpauwoogachtige ogen een meer algemene soort op het eiland is. De Florida Leafwing is een opvallende vlinder in vlucht, maar gaat bij rust geheel op in de omgeving. De vlinder is dan nauwelijks terug te vinden tussen de bladeren.

Bron: Nature Today, Wikipedia

Het postzegelvel Beleef de natuur - vlinders Sint Eustatius is een ontwerp van grafisch ontwerper Frank Janse uit Gouda. Op het vel staan alle vlinders in hun natuurlijke omgeving geportretteerd, ieder op hun eigen postzegel. Het gaat om de volgende 10 vlinders: Caribbean Blue, distelvlinder, Manuel’s Skipper, Long-tailed Skipper, Cloudless Sulphur, limoenvlinder, Tropical Buckeye, Banded Yellow, Mallow Scrub-Hairstreak, Florida Leafwing. Alle vlinderfoto’s zijn opgenomen in een grafische laag met cirkelvormen die ook op de velrand zichtbaar zijn. Ook de afbeelding loopt soms door op de aangrenzende postzegel en op de velrand. Op verschillende plekken op het postzegelvel heeft de ontwerper grafische elementen toegevoegd, die zijn ontleend aan de symbolen op oude topografische kaarten. Met die symbolen worden bijvoorbeeld landschapsvormen, hoogtelijnen, beplantingen, bodemstructuren en waterlopen aangeduid. Het ontwerp kenmerkt zich bovendien door een extra transparante laag met monochrome beelden (zowel wit als in kleur) van kenmerkende flora en fauna uit dit gebied. De monochrome beelden zijn bijna abstract weergegeven, lopen over de perforaties door en verbinden de postzegels met elkaar en met de velrand. De volgende planten en dieren zijn zo afgebeeld: het kruid heliotroop (boven midden), de vlinder Long-tailed Skipper (boven links), de plant flamboyant (boven rechts), de rups van een Cloudless Sulphur (midden rechts), een limoenvlinder (ook midden rechts) en andere voor het eiland typerende vegetatie (midden links, midden en onder links).

Frank Janse (Vlissingen, 1967) studeerde in 2001 af als grafisch ontwerper aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Janse is specialist in huisstijlen, branding, infographics en communicatiecampagnes. In opdracht van PostNL ontwierp Janse eerder verschillende luxe bewaarsystemen en persoonlijke postzegels, waaronder verschillende themacollecties. Ook maakte hij de ontwerpen voor de serie Beleef de natuur in de jaren 2018-2025. In 2024 ontwierp Janse het postzegelvel en de postzegels met 24 -karaats goud Regalia van het Koninkrijk der Nederlanden en in 2023 de postzegels Holland America Line 150 jaar, Meisje met de parel en Inhuldiging Juliana 1948 met 24 -karaats goud.