PostNL brengt op 15 mei 2023 het postzegelvel Typisch Nederlands – kaasmarkten uit. De uitgifte is de 4e van dit jaar in de serie Typisch Nederlands. De meerjarige serie ging in 2020 van start en is in 2023 gewijd aan uiteenlopende bezienswaardigheden die belangrijk en typerend voor Nederland zijn. 

Het ontwerp van Typisch Nederlands – kaasmarkten is van de hand van senior grafisch ontwerper Adam Lane en creative director Edwin van Praet, van Total Design uit Amsterdam. 

In de serie verschenen eerder dit jaar postzegels over musea (2 januari), molens (13 februari) en bloemenvelden (20 maart 2023). Na de postzegels over kaasmarkten volgt later dit jaar het laatste postzegelvel uit deze serie, met als onderwerp de wadden (14 augustus). 

Koeien, melk en kaas – deze drie-eenheid is onlosmakelijk met Nederland verbonden. De cijfers zijn indrukwekkend: ons land produceert jaarlijks 650 miljoen kilo kaas waarvan twee derde naar het buitenland gaat. Daardoor is Nederland de grootste kaasexporteur ter wereld, met Goudse kaas en Edammer als populairste kazen bij de buitenlandse afnemers. De relatie tussen Nederland en kaas gaat ver terug. Uit archeologische vondsten blijkt dat al voor het begin van onze jaartelling in ons land kaas werd gemaakt. In de middeleeuwen veroverden de productie van en handel in kaas hun centrale plek in het Nederlandse leven. Kaasmarkten bloeiden op en steden met weegrechten zetten waaghuizen neer om het gewicht van kazen te bepalen. In ons land zijn nog steeds 5 kaasmarkten actief, allemaal met wortels in een ver verleden. Deze kaasmarkten kun je vinden in Alkmaar, Edam, Hoorn, Gouda en Woerden. In Gouda en Woerden wordt nog echt gehandeld, de andere kaasmarkten zijn toeristische trekpleisters. Dat de markten vooral in het westen van ons land liggen, komt door de natte bodem die het geschiktst is voor koeien en daarmee voor melkproductie en het maken van kaas. Elke kaasmarkt heeft een eigen historie en gewoonten. Zo is Alkmaar het bekendst door de kaasdragers die op hun typische berries de kazen vervoeren en kreeg Edam in 1573 van prins Willem I van Oranje het eeuwigdurend recht om een kaaswaag te houden. De kaasmarkt in Hoorn concentreert zich op de middeleeuwse Roode Steen, waar door paarden getrokken wagens de kazen aan- en afvoeren. In Gouda vindt de kaasmarkt al eeuwenlang plaats op de Goudse kaasmarkt, vlak voor De Waag en in Woerden gebeurt dat sinds 1885 elke zaterdagochtend met traditioneel handjeklap tussen de kaasboeren uit de regio en de marktmeester.

Bron: holland.com, isgeschiedenis.nl, waagplein.nl, Wikipedia

Op het postzegelvel Typisch Nederlands – kaasmarkten staan illustraties van grote kazen in de vorm van wagenwielen. Op iedere postzegel zijn 4 kazen liggend afgebeeld en 1 kaas staand. De kazen vullen de postzegel tot aan de perforatieranden. Over de middelste van de kazen rechts op de postzegel loopt een lichtgele banderol. Op de rechterkant van elke kaas is een schaduw zichtbaar, wat de suggestie wekt dat het licht van links komt. De iconische vormen van de kazen zijn in een strak patroon over de postzegels gegroepeerd. Op de velrand staan ook stapels kazen, maar daar wordt het patroon doorbroken. De achtergrondkleur van het postzegelvel en de postzegels is koraalrood. Onderaan elke postzegel staan de sorteerhaak, het jaartal 2023, de landsaanduiding Nederland en de waardeaanduiding 1. Bovenaan iedere postzegel staat het beeldmerk van de serie Typisch Nederlands, met links en rechts een gevouwen Nederlandse wimpel. Op de bovenste velrand is opnieuw het logo van Typisch Nederlands afgebeeld, op de velrand rechts staat een korte toelichtende tekst. Tussen het grote beeldmerk bovenaan het postzegelvel en de postzegels staat op de velrand in geel de titel van deze uitgifte over de kaasmarkten in Nederland.

De postzegels voor 2023 uit de meerjarige serie Typisch Nederlands zijn opnieuw ontworpen door Total Design uit Amsterdam. Adam Lane (Hemel Hempstead, Verenigd Koninkrijk, 1994) studeerde graphic design aan Southampton Solent University (Verenigd Koninkrijk), waar hij in 2016 met first class honours afstudeerde. Daarna vertrok hij naar Amsterdam om bij Total Design te werken, achtereenvolgens als stagiair, junior grafisch ontwerper en senior grafisch ontwerper. Lane maakt deel uit van het Branding Team bij Total Design. Edwin van Praet (Breda, 1971) studeerde grafisch en typografisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost in Breda. Na zijn afstuderen werkte hij 7 jaar als grafisch ontwerper voor Tel Design in Den Haag. In 2003 trad hij in dienst bij Total Identity/Total Design, eerst als senior designer en inmiddels als creative director. Van Praet maakt deel uit van het Branding Team bij Total Design. Voor zijn werken heeft hij vele prijzen gewonnen, in zowel nationale als internationale ontwerpcompetities. Eerder ontwierp Van Praet voor PostNL de postzegels 100 jaar luchtvaart (2019) en de postzegels uit de serie Typisch Nederlands over Nederlandse gerechten (2020), de woningtypen en gevels die kenmerkend voor ons land zijn (2021) en typisch Nederlandse sporten (2022).