Deltawerken (postzegelvel)

PostNL geeft op 5 oktober 2026 het postzegelvel Deltawerken – Nederland en het water uit, met daarop 3 sets van 2 verschillende postzegels. Het postzegelvel met de 6 postzegels toont hoe Nederland zich na de Watersnoodramp van 1953 rigoureus heeft verdedigd tegen overstroming in het zuidwesten van het land en meer algemeen hoe Nederlanders leven met de delicate samenhang tussen land en water, aangezien 60% van het land kwetsbaar is voor overstromingen en 26% zelfs onder zeespiegelniveau ligt.

De Deltawerken vormen een gigantisch verdedigingssysteem in het zuidwesten van Nederland om het land te beschermen tegen hoogwater vanuit de Noordzee. Hoewel er al lange tijd werd gesproken over de gevaren, werd dit stelsel van dertien grote dammen, stormvloedkeringen en sluizen pas gebouwd na de verwoestende Watersnoodramp van 1953. Twintig dagen na de ramp werd de Deltacommissie onder leiding van Rijkswaterstaat geïnstalleerd en nog geen jaar later werd begonnen met het eerste bouwwerk, de Hollandse IJsselkering. De Maeslantkering bij Rotterdam was het sluitstuk en werd in 1997 voltooid. Met vijf stormvloedkeringen, twee sluizencomplexen en zes dammen zijn Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant grotendeels afgesloten van de zee, terwijl de havens van Rotterdam en Antwerpen bereikbaar zijn gebleven. De grootste en meest uitdagende klus was de aanleg van de Oosterscheldekering. De Deltawerken zijn tot 1 van de 7 moderne wereldwonderen verklaard.

De bouw van de Deltawerken verliep als volgt:

• 1954 − 1958 Hollandse IJsselkering
• 1959 − 1960 Zandkreekdam
• 1956 − 1961 Veerse Gatdam
• 1958 − 1965 Grevelingendam
• 1957 − 1969 Volkerakdam
• 1958 − 1971 Haringvlietdam
• 1962 − 1972 Brouwersdam
• 1969 − 1986 Oosterscheldekering
• 1976 − 1987 Philipsdam
• 1979 − 1987 Oesterdam
• 1980 − 1987 Bathse Spuisluis
• 1991 − 1997 Hartelkering
• 1991 − 1997 Maeslantkering

Het postzegelvel is ontworpen door Hans Gremmen. ‘Het was een hele puzzel, alleen al om de foto’s uit te kiezen. Er zijn immers vele elementen zoals sluizen, dijken of bruggen, en je wilt zo veel mogelijk laten zien. Bovendien is het gebied waarin de werken liggen best groot, het gaat niet alleen maar om Zeeland. De eerste en de laatste, de Hollandse IJsselkering en de Maeslantkering, moesten er sowieso op, vond ik, net als het grootste werk, de Oosterscheldekering. Dat is het boegbeeld van de Deltawerken, ik ging er als kind al heen om het te bekijken. Verder heb ik gekozen voor zoveel mogelijk diversiteit, zowel geografisch als in beeld.’

‘De tekeningen die ik heb gebruikt laten allereerst het samenspel zien tussen land en water’, zegt Gremmen. ‘Wat de boom betreft heb ik bewust gekozen voor een eik, omdat het een inheemse boom is en de meest voorkomende boom in Nederland. De tekeningen van de hijskranen refereren aan de enorme bouwinspanningen die de werken hebben gevergd. De prominente zon aan de horizon heb ik onderdeel gemaakt van het geheel omdat de zon een hoopvol symbool is. De zon komt iedere dag weer op en staat zo voor een nieuw begin, en de Deltawerken waren de start van een veiliger bestaan. De foto’s zijn zwartwit en voor de illustraties heb ik, naast het geel van de zon, het blauw en het groen genomen dat in de cartografie wordt gebruikt om water en land aan te duiden. Maximale duidelijkheid.’

Hans Gremmen (Langenboom, 1976) bezocht het Grafisch Lyceum Eindhoven, gevolgd door een opleiding grafisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost in Breda en een master bij de Werkplaats Typografie Arnhem, waar hij onder anderen les had van Karel Martens, die ook een aantal postzegels heeft ontworpen. Na zijn afstuderen in 2003 vestigde hij zich als zelfstandig ontwerper in Amsterdam. Gremmen is vooral actief als boekontwerper in samenwerking met architecten, kunstenaars en fotografen. Tot zijn klanten behoren het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam, het Office for Contemporary Art in Oslo, de Technische Universiteit in Delft, uitgeverij Valiz in Amsterdam en het Zeeuws Museum in Middelburg. Samen met Petra Stavast leidt Gremmen Fw:Books, een zelfstandige uitgeverij op het gebied van boeken over fotografie en verwante onderwerpen. Eerder ontwierp hij het postzegelvel Immaterieel cultureel erfgoed (2024).