New Dutch Design – koffie en thee (postzegelvel)

Op 17 februari 2025 geeft PostNL New Dutch Design - koffie en thee uit, het 1e postzegelvel in deze nieuwe serie. De serie New Dutch Design laat werk zien van de toekomstige generatie Nederlandse grafische ontwerpers. Het ontwerp van de postzegels is tijdens het studiejaar 2023-2024 gemaakt door 2e-jaarsstudenten Graphic Design aan ArtEZ in Zwolle, in samenwerking met Nicole Uniquole. Op de postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. De nieuwe serie New Dutch Design, opvolger van de serie Typisch Nederlands, is gewijd aan het thema ‘vieren’, uitgebeeld in kleur en vorm. Na een brainstorm over het thema ‘vieren’ bedachten de studenten om dit onderwerp vorm te geven door aan verschillende rituelen aandacht te schenken. Bij de uitgifte van 17 februari, een vel met 6 bijzondere postzegels in 2 verschillende ontwerpen, staat het ritueel van koffie- en theedrinken centraal. Later dit jaar volgen in de serie New Dutch Design nog postzegels over begroetingen als ritueel (21 april), muziek maken als ritueel (11 augustus) en dansen als ritueel (22 september). Op de postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Koffie en thee behoren wereldwijd tot de meest genuttigde dranken. Volgens het meest recente onderzoek (2022) drinken Nederlanders elke dag gemiddeld 33,5 miljoen kopjes koffie en 16,2 miljoen kopjes thee. Koffie wordt bereid op basis van water en gedroogde, gebrande en gemalen pitten van de koffieplant Coffea. De meeste soorten van dit plantengeslacht komen van nature voor in tropisch Afrika en op de eilanden in de Indische Oceaan. Ze vinden hun oorsprong in Ethiopië, Jemen en Soedan. Koffie wordt meestal gemaakt door heet water door gemalen bonen te laten lopen of persen. De eerste (Arabische) bronnen die gewag maken van koffie en de heilzame werking ervan, dateren uit de 10e eeuw. In de 17e eeuw kwam de drank naar Europa. De populariteit van koffie nam pas toe toen van theedrinkers de gewoonte was overgenomen om melk bij de koffie te doen. Thee wordt gezet door de gedroogde en versnipperde bladeren van de theeplant Camellia sinensis in heet water te laten trekken. Van oorsprong komt thee uit China, waar de drank al duizenden jaren geleden werd gedronken. De vroegste vermelding van thee in westerse bronnen dateert uit 1559, in een reisverslag van een Perzische koopman die de drank had leren kennen tijdens een bezoek aan China. In de 17e eeuw begon de Verenigde Oost-Indische Compagnie grotere hoeveelheden thee naar Nederland te verschepen. Die kwam uit Batavia, waar de thee vanuit China werd heengebracht. In de 18e eeuw werd theedrinken gemeengoed in Nederland. 

Bron: historianet.nl, koffiethee.nl, wikipedia.nl

Het postzegelvel New Dutch Design - koffie en thee telt 6 bijzondere postzegels in liggend formaat in 2 verschillende ontwerpen. Op de 3 postzegels links staat een illustratie van een waterkoker met daarnaast een geknielde figuur die met beide handen een theeglas vasthoudt. Vanuit de tuit van de waterkoker komt een straal water die in het glas eindigt. Op de 3 postzegels rechts staat een illustratie van een koffiezetapparaat met daaronder een zittende figuur, met opgetrokken benen, die in beide handen een koffiekopje houdt. Vanuit de wateruitloop valt een druppel koffie in het kopje. De 2 figuren op de postzegels kijken elkaar aan. Op de waterkoker en het koffiezetapparaat staan maatstreepjes. Voor de uit vlakken opgebouwde illustraties zijn kleuren gebruikt uit het palet voor de hele serie New Dutch Design. De landaanduiding Nederland en het jaartal 2025 staan wisselend links en rechts op de postzegels. De waardeaanduiding 1 staat rechts- of linksonder, de sorteerhaak rechts- of linksboven. Naast de titel van de uitgifte keert op de velrand de afbeelding van de koffiedrinker terug, zittend boven op de postzegels. Op de groene velrand staan 3 rechthoekige vlakken met kleuren uit het kleurenpalet voor de postzegelserie New Dutch Design. Linksboven staat een oranje cirkel die even groot is als het gele hoofd van het personage op de velrand.

Het ontwerp van het postzegelvel New Dutch Design - koffie en thee is gemaakt door de studenten Denzel Cahtalina, Jip van der Heijden, Mello Rakel en Sam Oerlemans. Voor het grid (typografie e.d.) waren hun medestudenten Chantal Idzerda, Jolijn Bos en Maureen Ketting verantwoordelijk. Net als alle andere postzegelontwerpen voor de serie New Dutch Design is hun ontwerp het resultaat van een onderwijsproject van ArtEZ in samenwerking met curator Nicole Uniquole. De betrokken studenten maakten het ontwerp tijdens het studiejaar 2023-2024, in het 2e jaar van hun opleiding Graphic Design aan ArtEZ in Zwolle. Alle 2e-jaarsstudenten waren bij dit ontwerp voor de postzegelserie betrokken. Binnen ArtEZ zijn de studenten begeleid door Marijke Meester en Anje Jager, respectievelijk hoofd en docent Graphic Design.

Curator Nicole Uniquole is onder meer bekend van de grote kunst- en design-tentoonstellingen die zij organiseert op historische locaties. Namens PostNL begeleidde zij de docenten en studenten van ArtEZ in het ontwerpproces van de postzegelvellen voor de serie New Dutch Design.