Stoomlocomotieven (postzegelvel)

PostNL geeft op 28 september 2026 het kaderpostzegelvel Stoomlocomotieven uit, met daarop 10 verschillende postzegels.

Een stoomlocomotief is een treinlocomotief die wordt aangedreven door een stoommachine. Door water te koken met behulp van brandstof (meestal steenkool) ontstaat stoom onder hoge druk. Deze stoom zet zuigers in beweging, die via een stangenstelsel de wielen aandrijven. Nadat het gebruik van elektrische treinen in heel Nederland was uitgerold, vond in januari 1958 de allerlaatste rit per stoomtrein plaats. 
Op de postzegels staan vijf verschillende stoomlocomotieven afgebeeld in twee versies: een tekening en een foto. Het gaat om de volgende stoomlocomotieven: de Nestor, de Blauwe Brabander, de Blikken Tinus, de Beul, de Grote Jumbo.

Ontwerper Jan van Mechelen ging op onderzoek uit, las veel en maakte allereerst een selectie van 10 stoomlocomotieven. ‘Daarbij zocht ik naar een mooie spreiding en woog ik uiteraard mee of er goed beeld van een bepaalde locomotief te vinden was. Vervolgens heb ik bij het Spoorwegmuseum gecheckt of mijn keuze inhoudelijk een relevante keuze was. In mijn selectie zijn er in overleg met het Spoormuseum twee locomotieven vervangen. In mijn onderzoek kwam ik intussen ook veel interessante ontwerptekeningen tegen en daar wilde ook ik graag iets mee doen, zowel vanwege het visuele als het inhoudelijke aspect. Daarom heb ik besloten om vijf locomotieven te kiezen en daarvan telkens zowel een foto als een tekening te plaatsen. Ik wilde het hele vel goed gebruiken en kwam zo tot vijf horizontale stroken, waarbij per tekening de voorkant van de locomotief in de velrand staat, en aan de andere kant van de strook staat tekstuele informatie in de velrand. De perforatie heb ik laten doorlopen over de hele breedte van het postzegelvel. Ik hoop dat iemand die twee postzegels nodig heeft, de hele strook op het poststuk plakt en het beeld van die ene locomotief zo in de volle breedte intact blijft. Om en om wisselen de locomotieven op de stroken van richting, zodat de foto’s en de tekeningen niet onder elkaar staan.’ 

Jan van Mechelen is gevestigd in Rotterdam en werkt al ruim dertig jaar als ontwerper onder de naam ZEE. Hij werkt vooral voor de culturele sector, maar ook voor het bedrijfsleven
Illustrator Iwo Tuleya is net afgestudeerd aan de Willem de Koning Academy en gevestigd in Rotterdam.