Klassieke rijtuigen (postzegelvel)

Op 11 juni 2025 geeft PostNL het postzegelvel Klassieke rijtuigen uit, met daarop afbeeldingen van rijtuigen uit Museum Nienoord, Borg en Nationaal Rijtuigmuseum – kortweg Museum Nienoord – in Leek (Groningen). Op dezelfde dag heropent Museum Nienoord na een verbouwing zijn deuren, waarbij de depotruimtes zijn heringericht als interactieve museumzalen. Op de postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het ontwerp van de postzegels is gemaakt door grafisch ontwerper Ton van Bragt uit Someren (Noord-Brabant).

Rijtuigen zijn wagens met 2 of 4 wielen al dan niet met een overkapping, voortgetrokken door paarden, voor personenvervoer over kortere of langere afstanden. De rijtuigen op het postzegelvel Klassieke rijtuigen tonen hoe groot de variatie is in typen en vormen. Zo zijn er koetsiers- en sportrijtuigen, ook wel herengerij genoemd, die hun voorbeelden vaak hebben gevonden in buitenlandse ontwerpen. Het landelijk gerij, zoals sjezen, kiereboes en kapwagens, heeft een duidelijk Nederlands karakter met vaak regionale variaties. Een andere groep rijtuigen, zoals de prins albert en de verschillende tilburies, is voortgekomen uit internationale types waarvan Nederlandse modellen zijn afgeleid die kenmerkend zijn voor een stad of streek. De meeste van deze rijtuigen waren geschikt voor zowel korte afstanden, bijvoorbeeld een visite in de stad, als voor verre reizen naar andere steden of dorpen. Niet alle klassieke rijtuigen zijn gemerkt, zodat de naam van de rijtuigbouwer vaak onbekend is, net zoals de precieze datering. Alle rijtuigen op de postzegels Klassieke rijtuigen zijn opgenomen in de collectie van Museum Nienoord, Borg en Nationaal Rijtuigmuseum in Leek (Groningen). Deze collectie bestaat uit 245 rijtuigen, 70 sleden, vele miniaturen, tuigen en andere toebehoren. De rijtuigcollectie in Leek wordt met die in Wenen en Lissabon gerekend tot de belangrijkste in Europa. De afgelopen tijd is het depotgebouw grondig verbouwd, waardoor het mogelijk is geworden veel rijtuigen uit de opslag te halen om aan het publiek te presenteren. De heropening van Museum Nienoord vindt plaats op 11 juni 2025, op dezelfde dag als de uitgifte van de postzegels Klassieke rijtuigen.

Bron: Museum Nienoord, H.B. Vos, Zestig Nederlandse rijtuigen uit het Nationaal Rijtuigmuseum, De Bataafsche leeuw, Amsterdam, 1988, Wikipedia

Op de 10 postzegels van het postzegelvel Klassieke rijtuigen staan silhouetten van 10 rijtuigen uit de collectie van Museum Nienoord, Borg en Nationaal Rijtuigmuseum in Leek (Groningen). Alle rijtuigen zijn op hun postzegel zo groot mogelijk afgebeeld, in donkere tinten. De achtergrond van elke postzegel vertoont een verloop in een kleur die afgeleid is van de rijtuigkleur. Op iedere postzegel staat rechtsboven de naam van het rijtuigtype, met daaronder het bouwjaar. Op de tabs naast de postzegels wordt een kenmerkend detail van het rijtuig als uitsnede op groter formaat herhaald, in gedempte tinten en met een korte beschrijving. Het kleurverloop op de tabs echoot dat op de postzegels. Op de postzegels en de tabs is aan de achtergronden de structuur van perkamentachtig papier toegevoegd. 

Ton van Bragt (Geldrop, 1963) uit het Noord-Brabantse Someren is zelfstandig grafisch ontwerper. Van Bragt studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten St. Joost in Breda. Na zijn afstuderen in 1985 werkte hij onder meer voor Studio Donald Janssen, Studio Dumbar, Philips Design Hong Kong, meest recentelijk voor Procter & Gamble Beauty in China en voor verschillende eigen bureaus in Nederland en Maleisië, waaronder zijn huidige studio Ton van Bragt Design. Tot zijn klantenkring behoren Kuala Lumpur City Centre, Malaysia Convention & Exhibition Bureau, Microsoft Asia, Petronas Malaysia, Philips Design in Amsterdam, Hong Kong en Shanghai, Reckitt Singapore, Royal Spice Gardens Indonesia en Signify Hong Kong. Voor zijn werk ontving hij prijzen van onder meer Red Dot Awards, Art Directors Club Nederland, Type Directors Club New York en Design & Art Direction United Kingdom. Van Bragt ontwierp eerder voor PostNL de postzegels 25-jarige huwelijksfeest (1991) van koningin Beatrix en prins Claus en de postzegels 100 jaar NVOB en 100 jaar NIVRA (1995).