Het Vrouwtje van Stavoren (postzegelvel)

De samenwerkende postbedrijven in Europa geven al meer dan 65 jaar postzegels uit met een gemeenschappelijk thema. Sinds 2002 is aan deze uitgifte een ontwerpwedstrijd verbonden: de EUROPA Stamp Best Design Competition. De competitie wordt uitgeschreven door PostEurop, de organisatie waarin alle Europese nationale postbedrijven samenwerken.

Voor 2022 staat de ontwerpwedstrijd in het teken van volksverhalen en mythen. Voor PostNL is dit aanleiding om op 9 mei 2022 het postzegelvel Het Vrouwtje van Stavoren uit te geven.

Bestel nu het postzegelvel Het Vrouwtje van Stavoren (6 postzegels)

• Gegomde postzegels
• Voor post met internationale bestemming
• Interessant voor mensen die postzegels verzamelen

Onderwerp

PostNL koos het verhaal over het Vrouwtje van Stavoren in overleg met het Meertens Instituut, waarbij ook gekeken is naar andere volksverhalen, zoals over de heilige Sint Servaas, de Vliegende Hollander, Ellert en Brammert en de Witte Wievenkuil. Bij de keuze liet PostNL zich leiden door het moralistische karakter en de bekendheid van het verhaal. In de haven van Stavoren staat sinds 1969 een bronzen beeld van het Vrouwtje, gemaakt door beeldhouwer Pier de Groot.

Het Vrouwtje van Stavoren (de Frouwe fan Starum) is een sage over hoe hoogmoed voor de val komt. Het verhaal gaat over een rijke koopmansvrouw. Zij laat uit woede graan overboord gooien in de haven van Stavoren. Als omstanders verontwaardigd zijn, smijt de vrouw een kostbare ring in de golven en zegt dat zij pas spijt krijgt als de zee haar ring teruggeeft. Dat gebeurt ook, want zij vindt de ring in de buik van een vis. Vanaf dat moment gaat het bergafwaarts: de vrouw verliest al haar geld, de haven slibt dicht en de rijkdom van Stavoren is voorbij.

Het Vrouwtje van Stavoren is een naamsverklarende sage. De zandplaat voor Stavoren heette Vrouwenzand, genoemd naar Maria, de patrones van het plaatselijke klooster Sint Odulphus. Toen het klooster en de oorsprong van de naam uit de herinnering waren verdwenen, ontstond het verhaal van het Vrouwtje van Stavoren. Dat het rijke Stavoren door het dichtslibben van de haven zijn handelspositie kwijtraakte, is historisch juist. De oudst bekende versie van de sage werd in de 16e eeuw opgetekend. Sindsdien is het verhaal in vele varianten opnieuw verteld en verfraaid. De loze aren die op de zandplaat groeien, dateren bijvoorbeeld uit de 18e eeuw. Het motief van de ring is begin 19e eeuw toegevoegd.

Bronnen: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland, Meertens Instituut, Nederlandse Liederenbank, Wikipedia

Ontwerp

Het postzegelvel Het Vrouwtje van Stavoren telt 6 postzegels in 2 ontwerpen van grafisch ontwerper Edwin van Gelder. Op de postzegels staan uitsneden van een illustratie van Toon Wegner uit het boekje Het Vrouwtje van Stavoren. Op elke postzegel is een regel uit een straatlied over hetzelfde onderwerp te lezen. Op de tabs naast de postzegels staat de internationale Priority-aanduiding. Op de velrand wordt de sage over het Vrouwtje van Stavoren kort verteld, met letterlijke citaten uit bovengenoemd boekje. Bij de tekst op de velrand staan andere illustraties uit het boekje: de vrouw die wijst naar het schip dat een belangrijke rol in het verhaal speelt. De teksten, illustraties en bijschriften zijn in goud gedrukt (PMS 871) omdat het Vrouwtje van Stavoren alle rijkdom uit de wereld wilde bezitten en haar kasteel met goud was bekleed.

Ontwerper

Het ontwerp van de postzegels Het Vrouwtje van Stavoren is gemaakt door Edwin van Gelder, grafisch ontwerper uit Amsterdam. Van Gelder wist van het bestaan van het verhaal van het Vrouwtje van Stavoren, maar de inhoud kende hij niet. Nadat hij zich in het onderwerp had verdiept, verkende hij verschillende mogelijkheden om het ontwerp voor de postzegels te maken.

Postzegelformaat                    36 x 25 mm              

Velformaat                                108 x 150 mm

Papier                                         normaal met fosforopdruk

Gomming                                   gegomd

Druktechniek                             offset

Drukkleuren                               zwart, blauw en goud

Oplage                                        60.000 vellen

Verschijningsvorm                   vel van 6 postzegels in 2 verschillende ontwerpen

Ontwerp                                     Edwin van Gelder, Amsterdam

Illustraties                                  Toon Wegner via Stichting Nobilis, Fochteloo

Drukkerij                                    Koninklijke Joh. Enschedé B.V., Haarlem

Artikelnummer                          420562